Kayıtlar

UĞUR MUMCU VE KÖY ENSTİTÜLERİ

UĞUR MUMCU VE KÖY ENSTİTÜLERİ İçlerinde Mehmet Başaran, Talip Apaydın, Bekir Semerci gibi değerli Köy Enstitülü yazar, şairlerin bulunduğu bir grup köy enstitülü "sakıncalı" görülerek 1947'de apar topar askere alınmış, Mehmet Başaran'ın deyişiyle "Kurmay Çavuş" çıkarılmışlardı. Bunun  üzerinden tam 25 yıl geçtikten sonra, 12 Mart faşist askeri dönemde Mamak Askeri Cezaevi'nde bir yıla yakın tutuklu kalan Uğur Mumcu da hapisten çıktıktan sonra askere alınarak, köy enstitülülerin yaşadığı haksızlık, baskının bir benzerini yaşar. Askerliğini yedek subay olarak yapması gerekirken, 1972-1974 yılları arası Ağrı Patnos'da "sakıncalı piyade eri" olarak askerliğini tamamlar. Uğur Mumcu da Mustafa Ekmekçi gibi tam bir köy enstitüsü sevdalısıdır. Yazılarında, konuşmalarında köy enstitülerine özel bir yer ayırır, önem verir. Köy enstitülülerin çoğu gibi, Hasanoğlan Köy Enstitüsü çıkışlı babam da (M. Ali Küçükkayıkcı) sağlığında Uğur Mumcu ile Mustafa E...

Enes Kara

Elim varmıyor, "Enes Kara canına kıydı" demeye... Enes'i, Enes öldürmedi ki... Biz öldürdük... Önleyemedik kurulan tuzakları... Kapatamadık tekkeleri, tarikatları, yurtlarını... Ne imam, ne hatip onların derdi... Düşünen insana, vatana, bilime, sanata düşman onlar... İnsanlık kokan her şeye düşman onlar... Karaman  Ensar Vakfı evlerinde cinsel istismarlar... Bitlis Ensar Vakfı evlerinde tecavüzler... Adıyaman’ın Besni'de tarikat yurdunda erkek öğrencilere yine cinsel istismarlar... Konya'nın Akşehir İlçesi'ndeki Kuran Kursu öğrencisi 11 yaşındaki kız çocuğuna tacizler... Giresun'da Alucra Erkek Yatılı Hafızlık Kuran Kursu'nda yaşları 9 ile 13 arasında değişen 9 öğrenciye cinsel istismarlar... "6 yaşındaki çocukla evlenilebilir" diyen hasta ruhlular... "Çalışan kadın, fuhuşa hazırlık yapan sürece destek oluyor" diyen psikopatlar... Cami tuvaletinde 17 yaşındaki kıza cinsel saldırıda bulunanlar... Karanlığı Ezenlerin Lisesi'nde ka...

Ben seni tanıyorum

 Ben seni tanıyorum... Sinsisin Sessiz sedasız sokulursun Ben seni tanıyorum... Aymazsın Olaylar akar, sen bakarsın Ben seni tanıyorum... Elini öpersin zalimin Utanmaz, gülüp geçersin Ben seni tanıyorum... Çocukların kanına girersin, Bir kereden bi şey olmaz diye Ben seni tanıyorum... Pişkinsin Suçsuz gibi ötersin Ben seni tanıyorum... Bir "değer" gider, susarsın Bir "diğeri" gelir, uzlaşır Ben seni tanıyorum... Hep güçlüden yanasın Ben seni tanıyorum... Kaz gelecek yerden, Tavuk esirgemezsin Ben seni tanıyorum... Bir A.Ş.iret reisi gibisin Bol ahkâm keser, keseni doldurursun Ben seni tanıyorum... "Hırsıza, yakala" "Arsıza, yuhala" dersin Ben seni tanıyorum... İmamdan sonradır öğretmen Ben seni tanıyorum... Sen, Ezik bir domates Çürük bir yumurta Boş bir çuvalsın. Ben seni tanıyorum... Mustafa Kemal'in düşmanı Akrepten betersin. Sen nesin Biliyor musun? Bir hain. 10 Ocak 2022

50 YILLIK BIR ANIM "TİEVA 71"

 50 YILLIK BIR ANIM "TİEVA 71" Ankara İlkögretmen Okulu son sınıfta öğrenci iken kadim dostum, sıra arkadaşım, sırdaşım, yoldaşım Fahri Âlem ile sık sık muziplikler yapardık. Bahçelievlerde tüm yatılıların uğrak yeri olan bakkaldan üç buçuk liraya satın aldığımız  "Çubuk" şarabıyla okulun girişindeki korulukta bize özgü bir yer bulur, ordan burdan dertleşir, okuldan, hayat  görüşlerimizden söz ederdik. Bazen oturduğumuz yerde patlamış su borusunun sızıntılarından oluşan, bizim "gölbaşı" adını verdiğimiz, minik su birikintisi olurdu. Gazete kağıdına sarılı leblebi taneleriyle bilinmezliklere doğru dümen kıran sohbetimiz, yine gazete kağıdına sarılı şarap şisesini yudumladıkça maviliklere doğru sürüklenirdi.  1970-71 yılları öğrenci olaylarınin, kitle eylemlerinin de yükseldiği yıllardı. Okulu bitirmemize üç ay kala, 12 Mart 1971 de verilen askeri muhtıra ile baskıcı ve faşist bir yönetim işbasına gelmişti. Siyasi olay ve eylemlerin ayyuka çıktığı ılık bir h...

ÖĞRETMENLER GÜNÜ

ÖĞRETMENLER GÜNÜ Yıl: 1923 Kurtuluş Savaşından yeni çıkmış bir ulus. Bir öğretmenin maaşının karşılığı, 20 Cumhuriyet altını. Aynı yıl, Meclis’de vekil maaşları münakaşa ediliyor. Dönemin Maliye Bakanı Gümüşhane milletvekili Hasan Fehmi Bey (Ataç), Mustafa Kemal’e soruyor:  “Paşam vekil maaşlarını düzenleyeceğiz; ne kadar verelim?” Paşa düşünüyor ve şöyle cevap veriyor: -Öğretmen maaşlarını geçmesin! "Bir millet, irfan ordusuna sahip olmadıkça savaş meydanlarında ne kadar parlak zaferler elde ederse etsin, o zaferin köklü sonuçlar vermesi ancak irfan ordusuyla mümkündür. Bu ikinci ordu olmadan birinci ordunun elde ettiği kazanımlar sönük kalır. Milletimizi geçek mutluluğa, kurtuluşa ulaştırmak istiyorsak, bizi ölümden kurtaran ve hayata götüren bugünkü idare şeklimizin sonsuzluğunu istiyorsak, bir an önce büyük, kusursuz, nurlu bir irfan ordusuna sahip olmak zorunluluğunda bulunduğumuzu inkar edemeyiz." diyor Mustafa Kemal daha 1923'lerde. 1961'de özgürlükçü bir Anaya...

HER "10KASIM"DA...

HER "10KASIM"DA... Her "10 Kasım"da, yeniden doğar mı insan? "O" yeniden doğuyor... Her "10 Kasım"da, saltanatın, hilafetin neden kalktığını, "Cumhuriyet"in bağımsızlığa, uygarlığa ve insana değer veren ilkelerini düşündükçe,  "O" yeniden doğuyor. Her "10 Kasım"da, tekkelerin, zaviyelerin, türbelerin, medreselerin neden kapatıldığını, yeni ABC'nin neden kabul edildiğini, kıyafet devrimini düşündükçe, "O" yeniden doğuyor. Her "10 Kasım"da,  eğitim öğretimin neden birleştirildiğini, tiyatroya, operaya, musiki okullara, sanata, bilimsel ve karma eğitime neden önem verildiğini, Millet Mektepleri, Halkevleri, Eğitmen Kursları ve Köy Enstitüleri'nin temellerinin neden atıldığını düşündükçe, "O" yeniden doğuyor. Her "10 Kasım"da, laikliğin özünü, değerini daha iyi anladıkça, ona daha çok gereksinim duydukça, "O" yeniden doğuyor. Her "10 Kasım"da, Devlet Üre...

"Cumhuriyeti" seviyorum.

 "Cumhuriyeti" seviyorum. Irkçı, dinci, ayrıştırıcı değil, birleştirici, bütünleştirici, barışçıl olan "Cumhuriyeti"...  Egemenliğin sarayda değil, kayıtsız şartsız millette, mecliste olduğu "Cumhuriyeti"... Kadınların, gençlerin çocukların taciz, dayak ve ölümlere maruz kaldığı bir cumhuriyeti değil, onlara hak ve özgürlüklerini veren "Cumhuriyeti"... Şeyhülislam pozundaki çıkarcı, din simsarlarının fetva verdikleri bir cumhuriyeti değil, özünde laik olan "Cumhuriyeti"... Hurafe ve batıl inançlara değil, akıl ve bilime dayalı "Cumhuriyeti"... Sanatı yok eden bir cumhuriyeti değil, ona önem ve değer veren, geliştiren "Cumhuriyeti"... Topraklarımızı, fabrikalarımızı, limanlarımızı yabancılara peşkeş çeken bir cumhuriyeti değil, toprağın üstüne de altına da sahip çıkan "Cumhuriyeti"... İnsan hak ve özgürlüklerini kısıtlayan değil genişleten "Cumhuriyeti"... Emperyalizmin  kulu kölesi olan bir cumhur...

YOKTAN VAR OLAN BİR CUMHURİYET...

YOKTAN VAR OLAN  BİR CUMHURİYET... Emperyalizmle işbirliği içinde olan bir saray ve sarayın sözünden çıkmayan bir Osmanlı Meclisi... Emperyalizmin yenilemez olduğunu söyleyen gazeteciler; Ali Kemallar, Refik Halit Karaylar, Refi Cevat Ulunaylar... "Padişaha" sadık, "Halifeye" bağlı kalacaklarını söyleyen kuvayı milliyeciler... Padişahlık ve halifeliğin kaldırılamaz, birbirinden ayrılamaz olduğunu savunan milletvekilleri; Hacı Mustafa, Ziya Hurşit, Yusuf Ziya .... İngilizlerin kulu kölesi Hürriyet ve İtilaf Partisi başkanı albay Sadık ve parti yöneticileri... İzmir'i Yunanlılara teslim eden  Ali Nadir Paşa ve onun yanında yer alan eski  İstanbul Emniyet Müdürü Arnavut Tahsin, Mevlanzade Rıfat... Padişahlığın kaldırılmaması için kuvayı milliyecilerin başarılarını engellemeye çalışan evkaftan Ahmet Cemalettin efendi... Seçim Yasasına "Milletvekili seçilebilmek için ülkenin o günkü sınırları içindeki yerler ahalisinden olma ya da bir yerde en az 5 yıl oturma ko...
AHMET TANER KIŞLALI Kabataş Eğitim Vakfı tarafından restore edilerek ayağa kaldırılan tarihi Feriye binası, 27 Kasım 1995 tarihinde "Kabataş Eğitim Vakfı Sabancı Kültür Sitesi" adıyla açılmıştı. Dönemin unutulmaz, değerli okul müdürümüz Korel Haksun'un -ışıklar içinde uyusun- büyük emek ve çabalarıyla, bir program doğrultusunda aydınlar, sanatçılar, yazarlar, şairler çağrılıyor, Feriye Salonunda konuk edilerek, burada konferanslar veriyorlardı. Sadece öğrenciler değil okuldaki tüm öğretmen arkadaşlar bu toplantılara, gösterilere, sergilere coşkuyla katılıyorduk. Kültür sitesinin açılış yıllarında gerçekleşen bu etkinlikler Karanlığı Ezenlerin Lisesi (Kabataş Erkek Lisesi)  geleneğinin gelişmiş bir devamıydı. Okul öğrencileri, öğretmenler hepimiz bu aydınlanma ışığından yararlanıyorduk. Zihnimizi berraklaştıran o temiz havayı derin derin içimize çekiyorduk. Bu çağrılara yanıt verenlerin içinde, 1957 Kabataş Erkek Lısesi mezunu Ahmet Taner Kışlalı da vardı. Zihni Kemalizm d...

YOKLAMA...

YOKLAMA... Emekli bir öğretmendi. Elli dört yaşındaydı. Hopa'da karanlığa hayır derken, kopardılar yaşamdan...                          * TÜBİTAK ödüllü bir öğretmendi. Kırk iki yaşındaydı. Yalova'da kıyafeti yüzünden sınıftan kovulunca, düzenlenen "Saygı  Yürüyüşü"nde kalbi daha fazla dayanamadı zorbalığa... O da koptu yaşamdan...                           * Kemalpaşa'da, aynı zihniyet yine kapıyı çaldı.  Yine azarladı, yine sınıftan kovdu... *** Oysa 95 yıl önce biz kovmuştuk bu karanlık zihniyeti... 95 yıl önce; Bakanlığın kapısında bekleyen böbrek hastası öğretmenini görüp hemen odasına alan, bakanlık ödeneğiyle onu hemen hastaneye yatırıp tedavisini sağlayan bir bakan vardı... 95 yıl önce, öğretmenlerin maaşlarını zamanında yatırmayan valiye "24 saatte ögretmenlerin maaşlarını ödemezsen öğretmenlerin hepsini başka bir ile atayacağım" diyen...

"BOZKIRIN EFENDİSİ" TALİP APAYDIN

"BOZKIRIN EFENDİSİ" TALİP APAYDIN 16 yıl askerlik yapar İbrahim Durmuş. Dile kolay, tam 16 yıl askerlik... Beypazarı'nın Kapullu köyünden İbrahim Durmuş, o cepheden bu cepheye koşturur durur... Sonunda gazi olarak döner köyüne. "Dövüştü pir aşkına, Yaralandı bir kaç kere Ve saire.. Ve kavga bittiği zaman Ne çiftlik sahibi oldu, ne apartman, Kavgadan önce Kartal'da bahçıvandı, Kavgadan sonra Kartal'da bahçıvan..."  Böyle dizelerle dile getirir Kuvayı Milliye Destanı' nda Nazım Hikmet, yoksul köylü İbrahim Durmuşları... 16 yıl savunduğu bu topraklardan bir avuç bile alamaz, "bu benim toprağım" diyerek ekip biçemez İbrahim Durmuş... Yine topraksız, yine yoksuldur. Büyük toprak sahiplerinden birinin yanına (Emin Sazak) ortakçı olarak girip çalışmaya başlar. Evlenir, bir oğlu olur. Savaşta yanında canveren ama hayatını kurtarmış olan Talip teğmeni unutamaz İbrahim Durmuş. Kendine verdiği sözü yerine getirerek, oğluna bu yurtsever kahraman teğmen...

EYLÜL AYI, DERT AYI...

EYLÜL AYI, DERT AYI... 12 Mart 1971 de bir kâbus gibi çöken askeri muhtırayla, sıkıyönetim gelmiş, sola karşı "Balyoz Harekâtı" adı altında büyük operasyonlar başlatılmış, 1972'nin yaz aylarına geldiğimizde geride büyük bir gençlik kıyımı ve yıkımı yaşanmıştı. Devrimci gençliğin sık sık dile getirdiği  "Doğu Anadolu'ya Hizmet Götürülmesi" düşüncesini, "Balyoz Harekâtı" hükümeti, 1971'de mezun olan özellikle genç öğretmen ve doktorları yolu, suyu, elektriği olmayan Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun en uzak, en "mahrum" yerlerine tayin ederek gerçekleştiyordu... 1971'de Ankara İlköğretmen Okulu'nu bitirince, yeni mezun diğer arkadaşlarım gibi benim de Doğu/Güneydoğu Anadolu'nun en ücra yerlerinden birine atamam yapıldı. Bir yıl, Mardin Midyat Dargeçit nahiyesinin Kılavuz köyünde ilkokul öğretmenliği yaptıktan sonra 1972'nin yazında Gazi Eğitim Enstitüsü yazılı/sözlü sınavını kazanarak fransızca bölümüne kayıt yaptırdım. ...

ATİLLA KÜÇÜKKAYIKCI: SEVGİ, DOSTLUK DOLU, , BİRLİK HAYKIRAN “AYKIRI” BİR ÖĞRETMEN: REFET ÖZKAN

ATİLLA KÜÇÜKKAYIKCI: SEVGİ, DOSTLUK DOLU, BİRLİK HAYKIRAN “AYKIRI” BİR ÖĞRETMEN: REFET ÖZKAN _______ Bazı öğrencilerin bir yılda okuduğu kitap sayısı 80’i geçti. Yalnız serbest okuma saatlerinde okumuyorduk. İşyerinde, nöbette, her yerde okuyorduk. Okudukça ufkumuz açılıyordu. Bu birikimin sonucu olarak birçoğumuz yazmaya yöneliyorduk. Şiiri, öyküyü deneyenlerimiz oldu…  Enstitü yıllarında 100’den fazla kitap okumuşumdur. ________  24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Antlaşmasıyla, Yunan uyruklu Müslüman Türkler, yaşadıkları toprakları terk ederek yeni yurtları Türkiye’ye göç ederler. Göçler yaşanırken gidenler de gelenler de çok büyük güçlükler, sorunlar yaşarlar. Bu göç kafileleri içinde Yunanistan’dan gelen Vraşno kafilesi Denizli Honaz’a yerleştirilir.      Vraşno kafilesiyle gelen Hüsniye ve Hasan Tahsin çifti de Honaz’da yeni bir yaşam kurmak için çabalayıp dururlar. Kendilerine verilen evleri onarır, toprakları ekip biçerler. Hüsniye ve Hasan Tahsin çi...

VAR OLMAK YA DA YOK OLMAK

VAR OLMAK YA DA YOK OLMAK Çanakkale Boğazı'nın dibini boylayan emperyalist ittifakın karadan Anadolu'yu işgale başlamasıyla Mustafa Kemal,  deniz yoluyla Samsun'a geçerek, "Bağımsızlık ve Özgürlük" bayrağı altında anti-emperyalist bir "Ulusal Cephe" oluşturmaya girişecektir.    İki ay sonra, Amasya'dan yükselen "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" çağrısı etrafında yurtseverler toplanmaya başlayacak, Anadolu'nun "doğusundan" başlayan bir savaşımla adım adım batıya doğru ilerleyeceklerdir. Osmanlı üniformasını çıkaran Mustafa Kemal, Erzurum'da yurtsever arkadaşlarıyla "Vatanın bir bütün olduğunu, parçalanamayacağını" haykıracak, Sivas'a  geçerek "Ya İstiklâl Ya Ölüm!" şiarıyla "Tam Bağımsızlık" için yurtsever ulusal güçleri Ankara'da TBMM çatısı altında toplayacaktır.  "Ulusal İrade"nin gücü ve kararlarıyla gerçekleşen  "İnönü Savaşları...

1961 ANAYASASI VE KÖY ENSTİTÜLERİ

1961 ANAYASASI VE KÖY ENSTİTÜLERİ 1938'den sonra Türkiye'ye sadece iki kapıdan özgürlük rüzgarları girebildi. İlki; köy enstitüleri kapısıydı. Köylere, tarlalara, toprağa, kırlara yayıldı özü, kokusu. Bu rüzgardan rahatsız olanlar hemen sımsıkı kapattılar o kapıyı. Yaydığı özgürlük ruhunu, kokusunu silmeye çalıştılar yıllarca. İkincisi "61 Anayasası" kapısı. Kentlere, fabrikalara, üniversitelere, meydanlara, varoşlara yayıldı özgürlüğün kokusu, özü. Baskı, şiddet, katliam, suikast, tuzak ve idamlarla kapı dışına itildi bu özgürlük rüzgarı da. Bir daha da bu ülkeye demokrasi rüzgarı hiç giremedi. Ordan (!) burdan (!) girmeye çalıştı ama giremedi... Özgür irademiz hiç olmadı.... Emekçilerin "sürekli bir söz hakkı" hiç olmadı... *** 1961 ANAYASASI’NA TONGUÇ’UN ÖNERİLERİ “Tonguç, yarıda kalan ilköğretim seferberliğinin yeni baştan başlayabileceğine inanıyordu, ama bu devrimci hareketin bir daha baltalanmaması için hazırlanmakta olan Anayasa’ya öğretim ve eğitim ...

Selam Olsun !

 Selam Olsun! Bergama,  Cerattepe, Fatsa,  Lice, İkizköy, Lapseki, Kavak, Vezirköprü,  Eşme, Balya, Havran, Kalkım, Yenice, İvrindi, Şap, Madra, Kaz Dağları, Murat Dağı, Eybek Dağları, Kocadağı, Şahin Dağları, Munzur Dağları, Harşena Dağı, İznik Ormanları, Allianoi, Hasankeyf,  Erbaa, Taşova, Hevsel Bahçeleri, Denizli Uzunpınar Güzelpınar, Validebağ Korusu, Akbelen Ormanı, Alpu, Yeniköy, Çanakkale, Zonguldak Koyları, Akkuyu, İnceburun, İğneada, Salda Gölü, İznik Gölü, Dipsiz Göl, Uzungöl, Tortum Gölü, Gürün Gökpınar Gölü, Narman Kanyonu, Oltu Çayı, Melek Dede, Eşek Meydanı Mevkii,   Tozanlı Vadisi, Cide Loç Vadisi, Konya Karaman, Dinar, Ergene Havzaları,  İmrahor Çayı, ODTÜ Fidanlığı, Atatürk Orman Çiftliği, Saraçoglu Mahallesi,  Karadeniz yaylaları, Kuzey Ormanları  Kirazlıyayla, Gezi Parkı İkizdere... Selam olsun! Karadeniz, Akdeniz,  Ege, Marmara, Doğu , Batı,  Kuzey, Güney... Selam olsun! Yeraltı yerüstü kaynaklarımız... Kı...

23 NİSAN ve KÖY ENSTİTÜLERİ

23 Nisan 1920'de Türk halkının bağımsızlığını ve egemenliğini dünyaya ilân eden bir meclis açılacaktır Ankara’da:  Türkiye Büyük Mıllet Meclisi. Türk ulusunun iradesini temsil eden, Emperyalizme ve işbirlikçilerine kafa tutan bir meclisdir bu. Savaş koşullarında oluşan, savaşın gidişatını etkileyen en zor kararları alabilen bir meclis. Bir yıl sonra, açıldığı gün olan 23 Nisan’ı “Hakimiyet-i Milliye Bayramı" olarak ilan eder bu meclis. Ankaralılar akın akın meclis önünde toplanırlar.  Analar, kadınlar, savaşların yetim/öksüz bıraktığı çocuklar… Savaş tüm şiddetiyle sürmektedir… Ama ordu zaferler kazanmaya başlamıştır… Himaye-i Etfal Cemiyeti (Çocuk Esirgeme Kurumu) savaşlarda şehit olanların çocuklarıyla resmigeçit töreninde askerlerin yanında, en öndedir… TBMM Başkanı Mustafa Kemal bu çocukların korunması, eğitilmesi, yetiştirilmesi için Himaye-i Etfal Cemiyeti’ne yardım eder, destek verir. 23 Nisan 1922 tarihinde yapılan kutlamada bir konuşma yaparak: “23 Nisan'ın, Türki...

İKİ ALET BİR KİTAP, BİR KÖY ENSTİTÜLÜ ve BABAM

İKİ ALET BİR KİTAP BİR KÖY ENSTİTÜLÜ  ve  BABAM  Bir fotoğrafa bakıyorsunuz; karşınızda yüzü temiz, giyimi temiz, alçakgönüllü bakışlarla baştan ayağa bir insan…. Dicle, Akçadağ, Pulur, Ernis, Cilavuz’un zaman tünelinden bakıyor size… Bir video izliyorsunuz; sakin, duygulu, duyarlı… aklıyla geçmişi, geleceği bir arada yorumlayan bir insan… Kâh Beşikdüzü’ne, kâh Akpınar’a, kâh Göl’e, kâh Arifiye’ye götürüyor sizi…. Bir yazı okuyorsunuz; değme yazarlara taş çıkartan düzgün cümleler, yoğun duygular, deneyimli, bilgi dolu bir anlatım… Karşınızda Kepirtepe’yi, Savaştepe’yi, Kızılçullu’yu, Ortaklar’ı buluyorsunuz... Bir yaşamöyküsüyle karşılaşıyorsunuz; yoksulluğun, yoksunluğun, çaresizliğin içinde insanlar… Her şeye rağmen umudunu yitirmeyen bu insanları hayranlıkla kutluyorsunuz içinizden… Çifteler’desiniz, Gönen’de, Aksu’da, İvriz’de…     Sayıları çok azalsa da bir gün  karşınıza çıkıveriyor o insanlar… Bazen bir telefonda, bazen bir televizyon kanalında…...

KÖY ENSTİTÜLERİNDEN DOĞAN EDEBİYAT

Köy Enstitülü öğretmen ve şair Bahar Dadaloğlu, BirGün gazetesindeki söyleşisinde şöyle demişti: “Yurdumuzda demokratik, ilerici ve aydınlanmacı bir kuşak yetiştiyse bunda Köy Enstitülü öğretmenlerin ve aydınların emeği çoktur. Bizim yetiştirdiğimiz öğrencilerimiz ve evlatlarımız Türkiye’nin en seçkin topluluğudur.” (BirGün, 19.04.2016) Bahar Dadaloğlu’nun son derece önemli bu saptamasına şunu da eklersek, Köy Enstitülerinin ülkemiz aydınlanma sürecindeki yeri daha iyi ortaya çıkacaktır: Köy Enstitülerinden yetişen onlarca yazar, edebiyatımızın gerçekçi ve aydınlanmacı damarını zenginleştirerek 1950’den 1980’lere kadar ulaştıkları geniş okur kitlesiyle toplumu da bu yönde etkilemiş ve dönüştürmüşlerdir. Edebiyatımızın ülke gerçeklerine duyarlı ve haksızlıklara başkaldıran bu damarını, 70’lerden 80’lere ne yazık ki iki darbe ve onların yerleştirdiği sistemiçi, bireyci edebiyat, geri plana itmiştir. Fakir Baykurt’lar, Talip Apaydın’lar, Mehmet Başaran’lar, Yusuf Ziya Bahadınlı’lar bugün ...