ÖZGÜRLÜK

ÖZGÜRLÜK

Okul defterlerime

Sırama ağaçlara

Kumlar karlar üstüne

Yazarım adını


Okunmuş yapraklara

Bembeyaz sayfalara

Taş kan kağıt veya kül

Yazarım adını


Yaldızlı tasvirlere

Toplara tüfeklere

Kralların tacına

Yazarım adını


Ormanlara ve çöle

Yuvalara çiğdeme

Çın çın çocuk sesime

Yazarım adını


En güzel gecelere

Günün ak ekmeğine

Nişanlı mevsimlere

Yazarım adını


Gök kırpıntılarına

Güneş küfü havuza

Ay dirisi göllere

Yazarım adını


Tarlalara ve ufka

Kuşların kanadına

Gölge değirmenine

Yazarım adını


Fecrin her soluğuna

Denize vapurlara

Azgın dağın üstüne

Yazarım adını


Bulutun yosununa

Kasırganın terine

Tatsız kaba yağmura

Yazarım adını


Parlayan şekillere

Renklerin çanlarına

Fizik gerçek üstüne

Yazarım adını


Uyanmış patikaya

Serilip giden yola

Hıncahınç meydanlara

Yazarım adını


Yanan lamba üstüne

Sönen lamba üstüne

Birleşmiş evlerime

Yazarım adını


İki parça meyvaya

Odama ve aynaya

Boş kabuk yatağıma

Yazarım adını


Obur köpekçiğime

Dimdik kulaklarına

Acemi pençesine

Yazarım adını


Kapımın eşiğine

Kabıma kacağıma

İçimdeki aleve

Yazarım adını


Camların oyununa

Uyanık dudaklara

Sükütun ötesine

Yazarım adını


Yıkılmış evlerime

Sönmüş fenerlerime

Derdimin duvarına

Yazarım adını


Arzu duymaz yokluğa

Çırçıplak yalnızlığa

Ölüm basamağına

Yazarım adını


Geri gelen sağlığa

Kaybolan tehlikeye

Hatırasız ümide

Yazarım adını


Bir tek sözün şevkiyle

Dönüyorum hayata

Senin için doğmuşum

Seni haykırmaya

ÖZGÜRLÜK.

Paul Eluard

Çeviri: M. C. Anday - O. V. Kanık

***

Aşk ve Devrim Şairi Paul Eluard'ın

"Özgürlük" Şiirinin Hikayesi

Bir kadına aşık olmuştur Éluard; ismi Gala'dır. Bu kadınla görüştükçe içi ısınır, her an onu görmek, karşısına oturup saatlerce onu seyretmek ister. Onun varlığı, kendi varlığını tamamlıyordur adeta. Günden güne alevlenen aşkı, büyüdükçe büyür, büyür… En sonunda, artık içinde tutamayacağı bir boyuta ulaşır Éluard’ın. Gala’ya olan aşkını, en ufak detayına kadar anlatmak isteyen şair, Gala için bir şiir yazmaya karar verir. Ancak o dönemin şiir kalıpları (Dadaizm ve Sürrealizm), ruhundaki aşkı anlatmak konusunda yetersizdir. O da kendi devrimini yapar ve kalıpları bir kenara bırakır. Kendi aşkının destanı olmasını arzuladığı bu şiirin en sonuna, sevdiği kadının ismini kocaman harflerle yazmaya karar vermiştir, sırf sevdiği kadın ve bu şiiri gören herkes, şiirin kime yazıldığını bilebilsin diye. Özgün bir üsluba ve stile sahip olacaktır bu şiir, eşsiz olacaktır. Okuyanların yüreğine dokunacak, aşıklar bu şiirde kendilerini bulacak, arayanlar aşkla bu şiirde karşılaşacaktır.

Bir gün, Paris’te en sık gittiği kafeye gider. Heyecandan neredeyse kalbini patlatacak olan bu şiir fikrine bir adım atmalıdır artık. Garsondan boş kağıt ister ve taslak niteliği görecek olan ilk dizeleri, aklına gelen her şiir kırıntısını yazmaya başlar. Ancak öyle tek seferde aradan çıkacak kadar basit bir iş değildir bu, çünkü yazdığı kendisidir, kendi hisleridir ve sevdiği kadınadır bu dizeler. İnce elemeli ve sık dokumalı, en ufak bir duygu tanesinin dahi hakkına girmemelidir. Böylece günler günleri kovalar. Hem kendi evinde hem de o kafede; durmadan çalışır bu şiirin üzerinde. 

Kelimelerin yerlerini değiştirir, kelimeleri siler, kelimeleri karalar… Bazen sayısız sayfayı tek seferde buruşturup kenara atar. Kusursuzluğa ulaşmak zorundadır, yılmadan yazar.

Aradan geçen zaman sonrası, şiir neredeyse bitmek üzeredir. Tamı tamına yirmi dörtlükten oluşmaktadır şiiri. Hayal ettiği gibi, destan niteliğindedir. Son birkaç düzeltme ve sevdiği kadının ismiyle birlikte son bulacaktır şiiri. Ancak tam da bütün emeklerinin sonuçlanacağı günlerde Almanlar Fransa’yı işgal eder. II. Dünya Savaşı yaşanmaktadır ve her yer karmakarışıktır. Şiiri bitirmekte kararlıdır Éluard, gereken bütün eklemeleri ve düzenlemeleri tamamlar. Sadece sevdiği kadının ismini eklemek kalmıştır. Kalmıştır kalmasına da, en sevdiği kafeye gidemez, orada kahvesini içemez, sevdiği kadını düşleyemez bir haldedir çünkü her yerde Naziler vardır. Sıkıyönetim ilan edilmiş, sokağa çıkmak şöyle dursun, pencereden dışarıya bakmak bile lüks hale gelmiştir. İnsanlar, çocuklar, kadınlar… Her gün masumlar ölmektedir. Savaş, tüm vahşiliği ile sokaklarda kol gezmektedir.

Evindeki pencereden bütün bunlara şahitlik eder Éluard. Bir tarafta o çok sevdiği aşkı vardır, diğer tarafta gözlerinin önünde kayıp giden ülkesi… O şiiri tamamlaması şarttır. İhanet etmemelidir onca emeğe. Ancak sevdiğini düşünmek bile söndürmüyordur içinde yanan ateşi, hayatının aşkının hayali bile rahatlatamıyordur ruhunu. Emeklerini taçlandırmak üzere masasına oturur defalarca, bir şeyler yapmalı ve bitirmelidir bu şiiri. Sevdiğinin ismini eklemelidir bu mısraların sonuna.

Düzeltmeleri yapar, son kez bir göz atar, o eşsiz ve asla vazgeçemeyeceği büyük aşkının ismini kocaman harflerle yazar şiirinin sonuna: ÖZGÜRLÜK.

Yazar: İrem Pekdemir

Namık Kemal Üniversitesi

atilla k

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

TALİP APAYDIN: "Koca Ruhi Su gitti gider.

Türkan Saylan'a saygıyla

OKTAY TUNCER HOCAMIZ